Ông Sam Palmisano : “Trong tình hình này, bạn có thể hạn chế chi tiêu, thu mình lại, giữ cân bằng ngân sách và dự trữ tiền mặt. Hoặc bạn sẽ nhận ra đây là một động lực để thay đổi tận gốc các phương thức kinh doanh đã không còn phù hợp với thực tế phát triển của thị trường và công nghệ.”
Khủng hoảng kinh tế là tai họa của người này, nhưng lại là cơ hội của người khác. “Chúng tôi đứng vững trong cuộc suy thoái kinh tế hiện nay và sẽ dùng nó như một cơ hội,” ông Sam Palmisano, Giám đốc điều hành (CEO) của tập đoàn International Business Machines (IBM), cho biết.

Tin hay không tùy bạn nhưng nhà lãnh đạo của tập đoàn Big Blue (gọi theo tên chiếc siêu máy tính mạnh nhất thế giới do IBM sản xuất) coi cuộc khủng hoảng kinh tế đang diễn ra trên toàn cầu như là một cơ hội vàng để tiến hành cải tổ một cách có hệ thống và toàn diện. Trong lúc hầu hết các doanh nghiệp trên thế giới đều tính chuyện giảm sản xuất, đóng cửa nhà máy, sa thải nhân viên, cắt giảm chi phí quảng cáo và nghiên cứu và phát triển (R & D) thì IBM lại đi theo hướng ngược lại. Ông Palmisano nói : “Trong tình hình này, bạn có thể hạn chế chi tiêu, thu mình lại, giữ cân bằng ngân sách và dự trữ tiền mặt. Hoặc bạn sẽ nhận ra đây là một động lực để thay đổi tận gốc các phương thức kinh doanh đã không còn phù hợp với thực tế phát triển của thị trường và công nghệ.”

Nhưng thay đổi như thế nào ? Hành tinh này đang nóng lên từng giờ dưới sức nặng của xe cộ, sự lãng phí năng lượng, phát thải khí độc, sự phân phối yếu kém về lương thực và nước sạch, hệ thống y tế kém hiệu năng… Palmisano nghĩ rằng tất cả những tình trạng khó xử đó có liên hệ với nhau, là kết quả của những “mạng lưới” trì trệ đang tiềm ẩn trong cuộc sống. Xe cộ bị “tắc đường” vì nhu cầu đi lại tăng vọt vào giờ cao điểm. Hệ thống chăm sóc y tế khốn khổ vì thiếu những cơ sở dữ liệu phổ quát về triệu chứng bệnh và phác đồ điều trị. Nếu thêm sự thông minh vào các mạng lưới, những vấn nạn kể trên sẽ biến mất – đó là quan điểm của người lãnh đạo IBM.

Nhưng giải quyết những vấn nạn của thế giới không phải là việc làm “từ thiện” mà mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp. Đã có những lời đồn đoán quanh việc Chính phủ Mỹ dưới quyền tân Tổng thống Barack Obama sẽ đầu tư lớn vào những dự án hạ tầng cơ sở như đường sá, cầu cống, năng lượng, trường học… để kích thích tăng trưởng kinh tế. Ông Palmisano tin rằng tập đoàn IBM sẽ là doanh nghiệp dẫn đầu trong nỗ lực này. Thực ra, ông Palmisano đã chuẩn bị cho cơ hội này từ lâu. Trong năm năm lãnh đạo IBM, ông đã âm thầm tiến hành công cuộc cải tổ phương hướng kinh doanh theo những tiến bộ không ngừng của công nghệ. Ông đã bán đi những bộ phận có tỷ suất lợi nhuận thấp mà vụ chuyển nhượng bộ phận sản xuất máy tính cá nhân của IBM cho Lenovo của Trung Quốc là vụ gây đình đám nhất. Phần lớn ngân sách nghiên cứu và phát triển của IBM, mỗi năm lên tới 6 tỷ đô-la Mỹ, được hướng vào sáng kiến “Hành tinh thông minh” mà trọng tâm là nghiên cứu, chế tạo những bộ cảm biến tinh vi, đưa chúng vào các “mạng lưới”, ví dụ mạng truyền tải điện năng quốc gia, để thu thập dữ liệu chuyển về các trung tâm phân tích trang bị các siêu máy tính và phần mềm đặc thù của IBM. Hoạt động mua bán, sáp nhập doanh nghiệp (M&A) của IBM mấy năm qua cũng được triển khai theo hướng này. IBM đã mua lại toàn bộ hoặc một phần các tập đoàn Cognos, FileNet, PricewaterhouseCoopers nhằm tăng cường năng lực – hiện đã rất mạnh – của IBM trong việc thu thập dữ liệu, phân tích và tư vấn cho doanh nghiệp.

Những sự đầu tư như vậy cho phép IBM sáng tạo ra nhiều điều kỳ lạ. Chẳng hạn, IBM đã vận hành một hệ thống theo dõi việc phân phối thực phẩm bằng cách gắn những thiết bị thu phát sóng radio nhỏ xíu vào các thùng hàng. Năm ngoái, IBM bắt đầu vận hành hệ thống xử lý nạn kẹt xe ở thành phố Stockholm, Thụy Điển – giai đoạn thực hiện thí điểm kéo dài bảy tháng của hệ thống này cho thấy nạn kẹt xe giảm 20%, ô nhiễm không khí chung giảm 12% trong khi việc thải khí độc trong nội thành giảm tới 40%. Hệ thống này do một tập hợp 30 công ty cùng xây dựng, trong đó IBM đóng vai trò chủ đạo. Sắp tới, một hệ thống tương tự sẽ được triển khai tại thủ đô London, Anh.

Trong lĩnh vực năng lượng, IBM cho ra những “điện kế thông minh”, ngoài việc đo lường lượng điện tiêu thụ còn khám phá thói quen sử dụng điện của khách hàng. Bằng cách đưa ra những hướng dẫn cụ thể, chẳng hạn như lúc nào nên bật máy giặt, lúc nào “thấp điểm”, điện có giá rẻ nhất, những điện kế này giúp khách hàng tiết kiệm tiền điện hằng tháng, đồng thời giúp nhà phân phối giảm 15% lượng điện tiêu thụ, và giảm 10% nhu cầu sử dụng điện trong giờ cao điểm. Tại Ấn Độ, IBM còn vận hành những chương trình giám sát mạng lưới điện rất hữu hiệu. Theo ông Michael Valocchi, phụ trách bộ phận thiết bị thông minh của IBM, bình quân mỗi nhà máy điện ở Ấn Độ bị mất 47% sản lượng điện do “thất thoát” – nghĩa là bị khách hàng, kể cả khách hàng doanh nghiệp, ăn cắp điện qua việc đấu nối bất hợp pháp vào đường dây tải điện. Bằng cách lắp nhiều máy cảm biến trên khắp mạng lưới điện, phát hiện ngay những chỗ rò rỉ, thất thoát điện để xử lý kịp thời, IBM giúp giảm tỷ lệ thất thoát này xuống mức 21% ; giúp ngành điện Ấn Độ thay vì đầu tư xây dựng nhà máy mới, tốn kém thì tập trung vào cải tiến các nhà máy đang hoạt động.

Ông Palmisano biết rằng, IBM không phải là doanh nghiệp duy nhất nhắm tới những dự án xây dựng hạ tầng cơ sở lớn. Trong lĩnh vực công nghệ, các tập đoàn Hewlett-Packard, Oracle và SAP cũng đang tìm cách gặt hái lợi nhuận từ việc xây dựng hạ tầng. Và còn một đối thủ lớn, đáng gờm nữa là General Electric (GE). Nhưng IBM đã xác lập lối đi riêng của mình. “Khủng hoảng là những vấn đề toàn cầu đồng thời là những cơ hội lớn. Sẽ có ai đó bước ra, lãnh trách nhiệm dẫn đầu. Nhưng chúng tôi sẽ không bao giờ tự mình làm điều đó,” ông Palmisano nói.

Thái Bình (Fortune)
 

Comments

comments

Comment